کلر چگونه باعث گندزدایی می شود؟

کلر یکی از پرکاربردترین مواد گندزدا در آب و فاضلاب است. مکانیسم اثر آن به این صورت است:

1. انحلال در آب
   وقتی کلر (Cl₂) به آب افزوده می‌شود، با آب واکنش می‌دهد و به اسید هیپوکلروس (HOCl) و یون کلرید (Cl⁻) تبدیل می‌شود:

   Cl2+H2O→HOCl+H++Cl−Cl_2 + H_2O \rightarrow HOCl + H^+ + Cl^-Cl2​+H2​O→HOCl+H++Cl−

2. تشکیل HOCl و OCl⁻
   اسید هیپوکلروس (HOCl) می‌تواند به صورت جزئی به یون هیپوکلریت (OCl⁻) تفکیک شود:

   HOCl↔H++OCl−HOCl \leftrightarrow H^+ + OCl^-HOCl↔H++OCl−

   • HOCl بسیار قوی‌تر و مؤثرتر از OCl⁻ در گندزدایی است.

   • نسبت HOCl به OCl⁻ به pH آب بستگی دارد (در pH پایین‌تر، HOCl غالب است و گندزدایی بهتر انجام می‌شود).

3. مکانیسم گندزدایی
   HOCl و OCl⁻ باکتری‌ها، ویروس‌ها و دیگر میکروارگانیسم‌ها را از بین می‌برند، چون:

   • به دیواره و غشای سلول نفوذ می‌کنند.

   • پروتئین‌ها و آنزیم‌ها را اکسید کرده و ساختار آن‌ها را تخریب می‌کنند.

   • در نهایت باعث مرگ یا غیرفعال شدن میکروب‌ها می‌شوند.

4. مزیت کلر
   علاوه بر گندزدایی، اثر باقیمانده (Residual effect) دارد؛ یعنی مقداری از آن در آب باقی می‌ماند و مانع رشد دوباره میکروب‌ها در مسیر انتقال می‌شود.